دما

به جرات می توان گفت که اندازه گیری دما مهمترین و اساسی ترین اندازه گیری در فرایند های صنعتی است و تقریبا نمی توان فرایندی را یافت که در آن اندازه گیری دما وجود نداشته باشد. برای اندازه گیری دما از انواع سنسورها، ترانسدیوسرها و ترانسمیترها با طراحی ها و کاربرد های مختلف، استفاده می شود.

سنسورهای اندازه گیری دما به طور کلی به دو دسته فعال (Active) و غیر فعال (Passive) تقسیم بندی می شوند. المان های غیر فعال شامل سنسورهایی است که باید توسط ولتاژ یا جریان الکتریکی تحریک شوند تا سیگنال الکتریکی متناظر با تغییر دما را بتوان از آن ها دریافت نمود. نمونه پرکاربرد سنسورهای غیر فعال دما مقاومت های حرارتی یا ترمیستور ها هستند. به این سنسورها RTD یا Resistance Temperature Detectors نیز گفته می شود. مقاومت الکتریکی این نوع سنسور ها در اثر اعمال دما در بازه های مختلف به صورت خطی تغییر می کند و البته برای اندازه گیری میزان تغییر مقاومت (و تغییر دمای متناظر با آن) لازم است که به دو سر مقاومت ولتاز الکتریکی اعمال شود.

سنسورهای مقاومت حرارتی RTD

سنسور های فعال دما، در اثر تغییر دما در بازه های خاص (هر سنسور در بازه خاصی دارای مشخصات عملکرد استاندارد خواهد بود) سیگنال الکتریکی تولید می کنند. نمونه بسیار پرکاربرد سنسورهای فعال دما ترموکوپل ها هستند. ترموکوپل المانی است که در اثر اتصال دو فلز غیر همسان ساخته می شود و در اثر اعمال دمای بالا، در دو سر فلز ها ولتاژ الکتریکی ضعیفی تولید می گردد. این ولتاژ در بازه های دمایی مشخص نسبت به دمای اعمالی به صورت خطی تغییر می کند.

طرح شماتیک سنسور ترموکوپل